Dev panda (Ailuropoda Melanoleuca) veya sadece panda, ayıgiller familyasından, beyaz postu üzerinde bölge bölge siyah büyük benekleri olan, iri, nesli tehlikede olan bir ayı türü. Küçük pandadan ayırt edebilinmesi için büyük panda veya sadece bambu ile beslendiğine dikkati çekmek için bambu ayısı da denilir. Çin'in dev pandaları dünyada en çok soyu tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan hayvan türlerinden birisidir.
Dev pandalar siyah beyaz çok özel bir kürke sahiptirler. Yetişkin pandalar yaklaşık 1,5 m uzunluğundadır. Erkek pandalar 115 kg ağırlığına ulaşabilirler. Dişi pandalar genellikle erkek pandalardan daha küçük olup, arada sırada 100 kg'a ulaştıkları olur. Dev pandalar Sichuan, Gansu, Shaanxi ve Tibet gibi dağlık bölgelerde yaşarlar. Çin Ejderhaları, Çin'in tarihsel bir sembolüyken, 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren dev pandalar da Çin'in resmi olmayan ulusal bir sembolü olmuşlardır.
Bir dev panda bir başparmak ve beş parmak olmak üzere alışılmadık bir pençeye sahiptir. Bu başparmak aslında sesamoid kemiğinin (anatomide bir kemiğin bir kiriş içine iyice yerleşmesi ile oluşan kemik) değişmesiyle oluşmuştur ve pandanın bambuları rahatça yemesine yardımcı olur. Dev pandanın yaklaşık olarak 25 cm uzunluğunda bir kuyruğu vardır. Dev pandalar 20-30 yaşlarına kadar esir hayatı yaşarlar. Pandalar eski Çin ve Japon uygarlıklarına göre kutsal hayvanlardır. Dev pandalar, bilimsel sınıflandırmada bir etçil olarak sayılmasına rağmen, pandanın günlük besini hemen hemen sadece bambudan oluştuğu için aslında bir otçuldur. Bununla birlikte, pandalarda hareketsiz bir etçilin sindirim sistemleri varken, selülozu sindirmeye çalışan enzimlere sahip değillerdir. Böylece bambunun tüketiminden, az miktarda enerji ve az miktarda protein alırlar. Dev panda bir günde 12-14 saatini beslenmeye ayırır ve 12 ila 38 kg kadar bambu filizi ve yaprağı yer. Pandalar, bir günlük besinlerinde bu kadar az miktarda enerji ve protein aldıkları için, dopdolu sindirim sistemlerini korumaları pandalar için son derece önemlidir. Pandalar çok yüksek dağlık alanlarda yaşadığından mevcut alanlar sınırlı ve sıkışıktır. Ayrıca yaşadıkları bölgelerin ortalama sıcaklıkları da artmıştır. Tüm bunların başlangıcı bambu hasatından kazanılan kereste kazancının artması ve buna bağlı olarak da yabani pandaların yiyeceği olan mevcut bambuların yok olmasıdır. 1973'ten 1984 yılına kadarki süreçte Asya'nın 6 bölgesindeki yabani pandaların nüfusu %50 civarında azalmıştır. Dev pandalar bir otçulun günlük besini ile idare ettikleri halde, bir etçilin basit sindirim özelliklerini yitirmemişlerdir. Dev pandanın yuvarlak yüzü dev pandanın günlük besini bambuya olan adaptasyonu ile oluşmuştur. Dev pandaların güçlü pençe kasları kafasından pençesine bitişir. Büyük azı dişleri lifli bitki parçalarını ezmeye ve öğütmeye yarar.
Yang Guang ve Tian Tian
12 inanılmaz yılın ardından, dev pandalar Yang Guang ve Tian Tian, 4 Aralık Pazartesi günü hayvanat bahçesinden ayrıldı. Birleşik Krallık'ın tek dev pandaları olarak, ziyaretçiler arasında inanılmaz derecede popülerdiler ve bu da milyonlarca insanın doğayla buluşmasına ve yaban hayatının korunması için hayati önem taşıyan fonların toplanmasına yardımcı olarak, doğanın korunduğu, değer verildiği ve sevildiği bir dünya yaratılmasına katkıda bulundu.
2011
Yang Guang ve Tian Tian, RZSS ile Çin Yaban Hayatı Koruma Birliği arasında imzalanan on yıllık anlaşmanın bir parçası olarak Aralık 2011'de İskoçya'ya geldi.
2016
IUCN, pandaları Tehlike Altında olan türler kategorisinden Hassas türler kategorisine yeniden sınıflandırdı. Bu, hem saha çalışmalarında hem de dünya çapındaki araştırmalarda sergilenen iş birliğine dayalı yaklaşımın bir kanıtıdır.
2018
Yang Guang, İngiliz ve Çinli dev panda uzmanlarının grup halinde yaptığı istişare sonrasında, tümör varlığı nedeniyle her iki testisinin de alınması için geçirdiği ameliyattan sonra iyileşiyor.
2019
Yang Guang ve Tian Tian, hayvanat bahçesinin tepesine yakın yepyeni evlerine taşındılar.
2020
Yang Guang, 2019 Dev Panda Küresel Ödülleri'nde Yılın Panda Kişiliği dalında altın madalya, panda ekibi ise Yılın Panda Bakıcıları dalında gümüş madalya kazandı.
2021
İskoç sanatçı Steven Brown, Yang Guang'dan ilham alarak 'Sunshine McZoo' adlı eserini doğanın korunması için fon toplamak amacıyla resmetti. Covid-19 salgını nedeniyle insanların onları ziyaret etmesinin zorlaşmasının ardından Yang Guang ve Tian Tian'ın kalış süreleri iki yıl daha uzatıldı.
2022
Şanslı bir kazanan, İskoçya'nın başkenti Edinburgh'da sergilenen "Zürafa Şehirde" sanat parkurunun bir parçası olan, sekiz metre yüksekliğindeki panda temalı zürafa heykeline sahip oldu.
2023
Veteriner Steph ve bakıcı Michael, panda çifti Yang Guang ve Tian Tian'a, Edinburgh Hayvanat Bahçesi'ndeki 12 yıllık kalışlarının ardından Çin'e dönüş uçuşlarında eşlik etti.
Öykü Özel
Kaynakça: